NGHỆ SỸ BÁ NHA KHÁT KHAO ĐI TÌM MÀU SẮC RIÊNG

06/08/2019
0

Sinh năm 1976, trong một gia đình có bố mẹ là những nghệ sĩ nhạc dân tộc nổi tiếng của Việt Nam. Từ nhỏ, Bá Nha sớm được tiếp xúc với đàn nhị và đã có nhiều thành công: giải Nhất cuộc thi quốc tế về âm nhạc dân tộc năm 8 tuổi, được tham dự Festival âm nhạc quốc tế năm 9 tuổi, được đặc cách vào Nhạc viện Hà Nội năm 15 tuổi… Cho đến nay, anh được xem là một trong hai thần đồng của âm nhạc truyền thống Việt Nam (cùng với nghệ sĩ Sáo Đình Thìn). Nghệ sĩ Bá Nha đã có cuộc trò chuyện với chúng tôi như sau.

Nghệ sỹ Bá Nha được xem là một trong hai thần đồng của âm nhạc truyền thống Việt Nam (cùng với nghệ sĩ Sáo Đình Thìn)

* Được tiếp xúc với đàn nhị từ rất sớm, vậy anh có thể nói đôi chút về cái cơ duyên ấy được không?

- Thực ra, nếu nói là duyên thì cũng không hẳn. Bởi cả bố mẹ (nghệ sĩ Bá Phổ và nghệ sĩ Mai Liên) và chú (nghệ sĩ nhân dân Bá Quế) tôi đều là những nghệ sĩ nhạc dân tộc. Trong nhà có rất nhiều nhạc cụ dân tộc. Đồng thời bố tôi cũng là một người chuyên nghiên cứu về tất cả các loại nhạc cụ dân tộc. Sống trong môi trường ấy, đàn nhị đến với tôi như là một điều tất yếu, là chuyện đương nhiên. Vì trong một hoàn cảnh, không gian có nhiều nhạc cụ như thế thì mình phải học, biết và tìm hiểu nghiên cứu một cách sâu sắc.

* Đàn nhị là một nhạc cụ có những kỹ năng biểu đạt rất khó. Gần 30 năm gắn bó với đàn nhị và cũng từng nhiều năm “mang chuông đi đánh xứ người”. Theo anh, cái hay ở đàn nhị đó là gì?

- Cái hay của đàn nhị cũng giống như các nhạc cụ khác. Nó cũng có những kỹ thuật để mình tìm tòi, khám phá, chinh phục và phát triển. Nhưng có lẽ, điều khác biệt ở đàn nhị là nó không có phím, nó là đàn kéo bằng vĩ, nên âm thanh rất mượt mà. Đồng thời màu sắc âm nhạc của Việt Nam rất phong phú trong từng thể loại, cũng như sự đa dạng trong từng vùng miền. Ví dụ trong nhạc dân gian thì có nhạc cổ, nhạc chèo, nhạc Huế, tài tử cải lương Nam Bộ… Bên cạnh đó, khi sử dụng đàn nhị trong phong cách âm nhạc hiện đại thì nó cũng tạo ra cho người nghe những sự bất ngờ về kỹ thuật, kể cả âm thanh. Đấy là điểm hay của đàn nhị. Tuy nhiên, nếu mà bảo nó hay hơn các nhạc cụ khác thì cũng khó. Bởi vì mỗi một nhạc cụ ở Việt Nam đều có một đặc trưng riêng.

Nghệ sỹ Bá Nha dành cả đời để học hỏi về âm nhạc tại các nước phương Tây

* Theo anh, đàn nhị đã có chỗ đứng so với các nhạc cụ khác hay chưa?

- Đàn nhị là môt loại nhạc cụ luôn luôn được đón nhận một cách bất ngờ từ phía công chúng. Ta có thể dùng đàn nhị để kéo những bản nhạc hiện đại cả trong và ngoài nước với điều kiện là làm sao thuyết phục được công chúng. Sau này có một trào lưu xuất hiện, trong các chương trình âm nhạc như Bài hát Việt, Nhịp cầu âm nhạc, Giao lưu âm nhạc… trên truyền hình thì đàn nhị cũng như một số nhạc cụ khác đều được sử dụng rộng rãi, để hoà quyện với dàn nhạc điện tử cũng như hoà quện với sáng tác của các nhạc sĩ. Bởi vậy, không thể nói là nó có chỗ đứng được. Mà nhạc cụ nào cũng vậy, mỗi một thời điểm đều phải có sự phát triển nhất định. Và người nghệ sĩ có nhiệm vụ là phải tìm ra những cái mới, cái hay làm sao để khán giả chấp nhận.

* Qua những lần biểu diễn trong nước, anh thấy giới trẻ bây giờ đón nhận đàn nhị như thế nào?

- Tôi đã từng đi biểu diễn ở các trường Đại học như Bách Khoa, Học viện Báo chí Tuyên truyền, Học viện Tài chính kế toán… Khi giới thiệu đàn nhị ra các sân khấu, hầu như tất cả các bạn sinh viên đồng loạt “ồ” lên, cho rằng đàn nhị vẫn như ngày xưa, chỉ là những tiếng èo éo eo. Nhưng khi diễn tấu lên thì họ rất bất ngờ, trạng thái cảm xúc đã hoàn toàn khác trước. Khi giới thiệu thì họ cười nhưng khi đánh lên thì không cười được nữa. Lúc đó chỉ có sự hò reo phấn khích.

Tôi nghĩ, giới trẻ họ rất biết thưởng thức âm nhạc truyền thống nhưng vì ít có cơ hội được tiếp xúc, tìm hiểu. Tôi có một mong muốn là sẽ có một tổ chức nào đó tạo điều kiện để tôi có thể giới thiệu âm nhạc truyền thống của Việt Nam với sinh viên các trường đại học trong cả nước.

* Sắp tới anh có dự định gì với cây đàn nhị của mình?

- Trong năm nay tôi sẽ ra album thứ hai, cũng sẽ được lấy tên là “Tiếng đàn Bá Nha”. Tôi đã ấp ủ cho nó cách đây gần 2 năm nhưng vẫn chưa thực hiện được vì có nhiều thay đổi. Mỗi khi nảy ra một ý tưởng gì đó mới mẻ, tôi buộc phải làm lại. Có thể nói, đây là một sự tìm tòi mới, thể hiện phong cách Latinh trên cây đàn nhị qua những tác phẩm âm nhạc dân gian và hiện đại của Việt Nam. Trước kia những tác phẩm ấy được chơi theo phong cách Rock nhưng bây giờ lại được chơi theo kiểu Blue. Đấy cũng chỉ là những tìm tòi thôi. Quan trọng nhất là mình vẫn đang cố gắng để tìm ra một màu sắc riêng, đấy là âm nhạc của Bá Nha. Nó cũng có thể là Rock, Blue hay một thể loại khác nhưng đó chính là Bá Nha đang chơi Rock, Blue, Jazz…

Bố mẹ của Nghệ sỹ Bá Nha là những nghệ sĩ nhạc dân tộc nổi tiếng của Việt Nam.

* Xin anh có thể nói rõ hơn về album này?

- Album này sẽ tập hợp 5 tác phẩm có thể gọi là kinh điển của Bá Nha. Trong đó sẽ có một bản nhạc tiền chiến, một sáng tác mới, một bản nhạc dân gian, một bản sáng tác mới theo kiểu hiện đại của mình và một bản sáng tác theo kiểu bán cổ điển của Hoàng Dương. 5 bài này giới thiệu lên 5 màu sắc khác nhau. Nhưng vì chưa hoàn thiện nên rất có thể sẽ có sự thay đổi.

* Cảm ơn anh về cuộc trò chuyện này!

Viết bình luận của bạn:
popup

Số lượng:

Tổng tiền:

English Vietnamese