BÁ PHỔ - HUYỀN THOẠI ÂM NHẠC DÂN TỘC

31/03/2020
0

Không xuất hiện ở những sân khấu ồn ào với các fan hâm mộ cuồng nhiệt, hình ảnh Bá Phổ gắn liền với cây đàn nguyệt cổ truyền và hiện diện bất cứ khi nào, đâu cần giới thiệu về âm nhạc dân tộc ( ẦNDT ) Việt Nam.

Tiếp chuyện chúng đầu tiên ông bảo, nếu các bạn còn muốn tôi làm được gì cho ÂNDT, thì tốt hơn cả là các bạn đừng viết về tôi. Vẫn biết ông là người chỉ quen làm, không quen nói, nhưng tiếng “ông vua đàn nguyệt nước Nam” mà tôi được biết khiến tôi nung nấu đã đến là phải hỏi bằng được, phải viết bằng được về con người đặc biệt, về cái gia đình đặc biệt này.

Nghệ sỹ Bá Nha - Con trai của NSUT Bá Phổ - Mai Liên được thừa hưởng tài năng về âm nhạc dân tộc của Bố Mẹ. 

Lai lịch của một ban nhạc gia đình đầu tiên Ngôi nhà ấm cúng của gia đình Bá Phổ nằm ở vị trí tận cùng con ngõ nhỏ trong khu tập Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam Lai lịch của nó nguyên là năm 1987, quãng bắt đầu thời đổi mới, Việt Nam mở rộng phạm vi hoạt động với người nước ngoài. Họ đặc biệt quan tâm đến âm nhạc cổ truyền của người Việt. Nhu cầu đặt ra là cần có một ban nhạc để làm “của độc”, vừa biểu diễn phục vụ đối ngoại cho Trung ương Đảng , Chính phủ , a để đem chuông đi đâm nước người ”.

Thế là Bá Phổ, Mai Liên (vợ ông), Tuấn Tú (em trai ôn ) và Bá Nha (con trai ông ) - 4 người, vừa đủ, trong đó Bá Phổ và Mai Liên trong chế Nhà hát. Tuấn Tú vốn là giảng viên âm nhạc ở Huế ra. Còn Bá Nha, sinh năm 1976, lúc ấy mới mười một mười hai tuổi, là một trường hợp đặc biệt khá hi hữu của ANDT Việt Nam.

Như một cậu bé thần đồng, tham gia biểu diễn từ khi lên 4 tuổi, 8 tuổi đạt giải nhất cuộc thi quốc tế nhạc dân tộc, 9 tuổi tham dự Festival âm nhạc quốc tế, không phải học qua sơ cấp 7 năm, trung cấp 4 năm theo lẽ thông thường, mà được đặc cách vào thắng Nhạc viện Hà Nội, trở thành người Việt Nam biểu diễn nhạc dân tộc nhỏ tuổi nhất, nghệ sĩ ( NS ) nhỏ tuội nhất tham dự Festival âm nhạc quốc tế, NS tốt nghiệp đại học ít tuổi nhất Việt Nam.

Ban nhạc Bá Phố ban đầu trứng nước, còn phải dựa vào Nhà hát, sử dụng nhạc cụ của nhà hát để đi biểu diễn. Dần dà, với việc phục chế và cải tiến các loại nhạc cụ và sáng tác những bản nhạc mới dựa trên nền nhạc dân ca, có chút “vốn liếng, ban nhạc đã tự tách ra, hoạt động độc lập. Về việc này, Bá Phổ nói vui: Ban đầu là “ly thân”, sau chừng 10 năm thi “ly hôn”  thực sự với tài sản là một mảnh đất và khoản tiền nho nhỏ. Rồi tôi về hưu, còn Mai Liên đến nay vẫn ăn lương Nhà hát, nhưng trên thực tế chỉ biểu diễn trong ban nhạc gia đình. Cho đến nay, các chương trình của ban nhạc Bá Phổ đểu biểu diễn tác phẩm do Bá Phổ sáng tác.

Bình cũ rượu mới . . .

NS Bá Phổ không thể nhớ được rằng ông đã phục chế bao nhiêu loại nhạc cụ, sáng tác ra bao nhiêu bản nhạc dựa trên nền nhạc dân ca các vùng miền. Người ta coi nghệ sĩ biểu diễn là vai trò nổi bật nhất của ông, nhưng thực ra ông vừa biểu diễn, sáng tác, vừa làm nhạc cụ và nghiên cứu âm nhạc.

Gia đình NSƯT Bá Phổ là một trong những gia đình hiếm hoi đi theo con đường âm nhạc dân tộc và vẫn còn tâm huyết đến tận bây giờ

Có lần, tại Hội Việt - Mỹ , Hội đồng trao đổi giáo dục quốc tế Hoa Kỳ đến Việt Nam để nghe các chuyên để giới thiệu về văn hóa Việt, đã mời gia đình Bá Phổ đến biểu diễn, giới thiệu nhạc cụ dân tộc (NCDT). Khoảng 30 nhạc cụ các loại đã được gia đình NS mang đến, trong đó đặc biệt ấn tượng là đàn Nguyệt, đàn Bầu, Nhị, đàn Lứu ( đồng bằng Bắc Bộ ); đàn Cò Ke, Sáo Hmông ( Tây Bắc ); đàn Khí, Trưng ,Gong Tre, K’ long Put ( Tây Nguyên ) và cả bộ đàn đá độc đáo 15 thanh, nặng 22 kg.

Nếu như đàn Nhị, đàn Bầu lắng đọng trong lòng người nghe những thanh âm trong trẻo, trữ tình đặc sắc của tâm hồn Việt thì đàn Lứu âm cao, loại nhạc cụ mô phỏng các âm thanh của tự nhiên: tiếng gió rít, tiếng sóng ẩm ào, các thanh âm rất đời thường như tiếng gà gáy, tiếng chó sủa, tiếng chim hót, tiếng côn trùng y như thật, lại là một bất ngờ thú vị.

Ông Rajib Sanyal, thành viên của Hội đồng nói trên, sau khi thưởng thức các tiết mục độc đáo của gia đình Bá Phổ, đã hỏi: “ Thưa NS, phải chăng gia đình ông là kho báu của ANDT Việt Nam ?” Bá Phổ, rất khiêm tốn trả lời: “Ở đất nước chúng tôi, rất nhiều NS có đóng góp to lớn cho nên ANDT, trong đó có gia đình tôi”.

Tháng 4. 2004, trong tuần lễ văn hóa Italia tại Hà Nội, ban nhạc gia đình Bá Phố được mời đến biểu diễn cùng cây kèn nổi tiếng của Italia, Chủ tịch Hội Am nhạc ARSIS - nghệ sĩ Fulvit Albano. Từ những ấn tượng đẹp đẽ của đêm diễn, ban nhạc gia đình Bá Phổ được Hội Âm nhạc ARSIS mời đến biểu diễn trong phạm vi một số Liên hoan Âm nhạc ARSIS – Nghệ sỹ Fulvit Albano.

Từ những ấn tượng đẹp đẽ của đêm diễn, gia đình nghệ sỹ Bá Phổ được Hội âm nhạc ARSIS mời đến biểu diễn trong phạm vi một số liên hoan âm nhạc của Italia  như “Liên hoan âm nhạc ngoài rời” của Susa, “Liên hoan và hội thảo nhạc Jazz Due Laghi 2005” ở Avigliana từ 4/8 tại Italia, sau đó qua Thụy sỹ, Secslovakia và Ba Lan.

Viết bình luận của bạn:
popup

Số lượng:

Tổng tiền:

English Vietnamese